فقاهت (اجتهاد   فقه   فقه اهل بیت   تفقه

عدد مفهوم دارد یا خیر؟

1- «عن أبی بصیر قال: قال أبو عبدالله (علیه السّلام): إذا کنتَ فی صفٍّ فسلّم تسلیمةً عن یمینک و تسلیمة عن یسارک لأنّ عن یسارک من یسلّم علیک».[1] مجلسی اوّل این روایت را از مصادیق بحث مفهوم عدد دانسته و إظهار داشته که از این روایت استفاده می­شود که بیش از دو تسلیم مستحب نیست.[2] البتّه این در حالی است که در این روایت به عدد تصریح نشده است.

2 – وحید بهبهانی در بحث إشتراط بینایی در إمام جماعت می­فرماید: «و لم یتوجّه المصنّف إلی إشتراط السّلامة عن العمی کما هو الحقّ للعمومات و الأخبار الکثیرة فی أنّهم قالوا: «خمسةٌ لا یؤمّون النّاس»[3] و لیس الأعمی مِن الخمسة و مفهوم العدد حجّة».[4]

3 - «عن محمّد بن مسلم عن أبی عبدالله (علیه السّلام) قال: الکبائر سبعٌ: قتل المؤمن متعمّداً و قذف المحصنة و الفِرار مِن الزّحف و التعرّب بعد الهجرة و أکل مال الیتیم ظلماً و أکل الرّبا بعد البیّنة».[5] سیّد عاملی در جمع بین این دسته از روایات و روایات دیگر که کبائر را منحصر در هفت تا نمی­کند می­فرماید: «إنّه یمکن الجمع بعدم إعتبار مفهوم العدد فی هذه الأخبار».[6]

4 - «عن زرارة عن أبی جعفر (علیه السّلام) قال: «لا صلاة إلاّ بطهور و یُجزیک مِن الإستنجاء ثلاثة أحجار بذلک جرتِ السّنة مِن رسول الله (صلّی الله علیه وآله) و أمّا البول فإنّه لابدّ مِن غسله».[7] از مفهوم عدد در این روایت استفاده می­شود که کمتر از سه سنگ برای تطهیر آن کافی نیست.